کراچۍ (تهمينه قريشى) سندهـ کښې سرکارى ادارو کښې د معذوره کسانو بهرتى کولو د پاره ٤٢ زره ملازمتونه پيدا کړے شوي دي خو زياتره محکمو کښې د بيلا بيلو وجوهاتو له امله په دې تر ډيره حده عمل درآمد نۀ کيږى ـ د سماجى ښيګړې د محکمې د ډپټى ډائريکټرې رياض فاطمه ترمخه دې ادارو نۀ هم معذوره کسان بهرتى کړي دي او نۀهغوئ له د اسانيو پيدا کولو د پاره د ودانيو جوړيدونکې ډهانچه کښې څۀ بدلون شوے دے ـ
د سرکارى قاعدو او ضابطو لاندې هرې کاروبارى ادارې او دفترونو د پاره کاريدونکو ودانيو کښې د معذوره کسانو رسد اسانولو له د سرټيفيکيټ ترلاسه کولو شرط لګولے شوے دے خو د ډيرو ودانيو په جوړولو کښې دا قاعدې او ضابطې په نظر کښې ونۀ ساتلے شوې ـ
د سندهـ بلډنګ کنټرول اتهارټى (ايس بى سى اے) ډپټى ډائريکټر نديم خان نيوز لينز پاکستان سره خبرو کښې ووئيل چې د ايس بى سى اے او د ٢٠٠٢ء د کراچۍ بلډنګ او ټاؤن پلاننګ د قاعدو او ضابطو ترمخه يوه ودانۍ کښې دې د معذوره کسانو د اسانۍ د پاره کم نه کم د پارکنګ لاټ دوه سلنه برخه ځانګړې وى، د معذوره کسانو د پاره دې يو ځانله واش روم او په ګراؤنډ فلور وهيل چيئر له لاندې لاره قائمه وى ـ
هغۀ ووئيل :” د لاندې لارې دې “د اوچتوالى نه تر اوږوالى شرح ١:١٢ سلنه وى” چې مطلب ئې دا دے چې کۀ د زمکې نه ګراؤنډ فلور يو فټ اوچت دے نو لاندې لاره ١٢ فټه اوږده پکار ده او کم نه کم دا دې څلور فټه پلنه وى ـ
د دې قاعدې او ضابطو لاندې د وهيل چيئر استعمالوونکو معذوره کسانو د پاره په خاص توګه بيت الخلا هم جوړول پکار دي ـ
د معذوره کسانو د نمائنده تنظيم ستر سيکتر نشاط احمد ووئيل چې نيشنل ډيټا بيس اينډ رجسټريشن اتهارټى (نادرا) او سول ايوى ايشن اتهارټى کښې د معذوره کسانو لګولو د پاره دوه سلنه کوټه ځانګړې کړے شوې ده ـ هغۀ ووئيل چې پاتې ټولو محکمو کښې د اميدوارنو بهرتى په سياسى بنيادونو کيږى چې د معذورۍ په جعلى سند جمع کولو دا چوکۍ ترلاسه کولے شي ـ
د کراچۍ په کوم يو پوهنتون کښې هم معذوره زده کوونکو ته د اساسى بڼې د اسانيو ورکولو د پاره څۀ ګامونه وانۀ خستے شول او پوهنتون کښې د داخلو د پاره دوئ له دوه سلنه کوټه ځانګړې کړے شوې ده ـ کراچۍ پوهنتون کښې سبق ته ناستو ٥٠ زرو زده کوونکو کښې على حسن يوازينے معذوره طالب علم دے، د هغۀ د پاره دا ډيره ګرانه وى چې هغه کلاسونو کښې د ګډون په خاطر په پوړو ختلو له د نورو مرسته ترلاسه کړى ـ کله چې هغه کيمپس کښې وى نو هغۀ ته د چونچاڼۍ استعمال هم ګران شى ـ
د فيډرل اردو يونيورسټى آف آرټس، سائنسز و ټيکنالوجى ډين اف ايجوکيشن او کراچۍ پوهنتون کښې د سپيشل ايجوکيشن د شعبې مشره شاهده سجاد وائى :” يونيورسټى آف کراچى او فيډرل اردو يونيورسټى آف آرټس،سائنسز و ټيکنالوجى کښې هر څو کۀ د خصوصى تعليم شعبې قائمې دي خو د انديښنې وړ خبره دا ده چې دې شعبو کښې په سبق ناست يو طالب علم هم معذوره نۀ دے ـ ” هغې زياته کړه :” د خصوصى تعليم د شعبو ترڅنګ د دواړو پوهنتونونو په بل کوم ډيپارټمنټ کښې هم د وهيل چيئر کاروونکو معذوره کسانو د پاره لاندې لاره جوړه نۀ کړے شوه ـ “
د سماجى ښيګړې د محکمې ډپټى ډائريکټرې رياض فاطمه ووئيل چې سږ کال سندهـ حکومت يو ځل بيا د معذورانو د بحالۍ صوبائى کونسل جوړ کړے دے چې ١٨ غړي لرى کومو کښې چې د سماجى ښيګړې د محکمې سيکرټرى، سرکارى افسران او د خپلواکه ادارو استازي شامل دي ـ
د معذورانو هيڅ تپوس پوښتنه نشته
بلخوا د کراچۍ پوهنتون د ايډميشن ډائريکټر خالد عراقى دا دليل وړاندې کړو چې ډير کم کوم معذوره طالب علم يونيورسټۍ کښې د خپلې معذورۍ په اساس داخلې د پاره درخواست ورکوى ـ هغۀ ووئيل :” څو کاله وړاندې پورې د پوهنتون په اردو شعبه کښې ګولډ ميډل ترلاسه کوونکې دوه ړندې جينکۍ داخلې وې خو د هغوي داخله په اوپن ميرټ شوې وه ـ” هغۀ زياته کړه :” د بره ياد کړے شوو لاملونو په سؤب معذوره کسانو له په ځانګړو سيټونو ريګولر زده کوونکو ته داخله ورکولے شى ـ “
د داؤد کالج آف انجينئرنګ اينډ ټيکنالوجى ډين راشد بيګ، د خالد عراقى بره ذکر شوى دليل سره اتفاق لرى ـ هغۀ ووئيل چې هغۀ ته تر دې ياد نۀ دى چې د تيرې لسيزې په دوران کوم معذوره طالب علم پوهنتون کښې د داخلې د پاره درخواست جمع کړے هم ؤ يا نه ـ